پدیده ضربه قوچ 

پدیده ضربه قوچ که از آن بعنوان چکش آبی (Water Hammer) نیز نام برده شده است، یکی از پدیده­های مخرب هیدرودینامیکی در جریان­های تحت فشار ناپایدار است که بروز آن می­تواند موجب خسارات و صدمات گوناگونی در بعضی سیستم­های هیدرولیکی نظیر خطوط انتقال آب، نفت، شبکه­های توزیع و سیستم­های پمپاژ شود. پدیده ضربه قوچ در واقع امواج فشاری هستند که بر اثر توقف ناگهانی جریان سیال درون خطوط لوله طویل به وجود می­آیند. عامل اصلی توقف حرکت سیال به صورت ناگهانی درون سیستم­های انتقال آب، بسته شدن ناگهانی شیرهای موجود در سامانه و یا خاموش شدن ناگهانی پمپ می­باشد.

ضربه قوچ در هنگام بسته شدن ناگهانی شیر

اگر شیرهای (Valves) موجود در مسیر حرکت سیال به صورت ناگهانی بسته شوند، بر اثر برخورد ناگهانی سیال با مانع (شیر بسته شده)، امواجی در راستای لوله­ها شکل می­گیرند که با توجه به قدرت زیاد آن­ها، امکان بروز عیوب مختلف در ادوات سیستم انتقال آب (پمپ، لوله­ها و اتصالات) بسیار محتمل خواهد بود.

qooch01

آسیب لوله آب، به علت تشکیل موج فشاری